Język niemiecki jest językiem naszych zachodnich sąsiadów, ale nie tylko! Jest używany również w Austrii, Lichtensteinie, Luksemburgu, części Szwajcarii, północnej części Włoch (np. Tyrol), we wschodniej Francji (Alzacja) i we wschodniej Belgii. Niemieckim na co dzień posługuje się ok. 110 mln osób. Pośród wszystkich mieszkańców Europy najwięcej jest tych osób, dla których językiem ojczystym jest właśnie niemiecki.

Wiadomo, że języki warto znać, ponieważ:

• umożliwiają wyjazdy na stypendia, kursy i praktyki do krajów niemieckojęzycznych,
• ułatwiają kontakt w czasie spędzania tam czasu wolnego.

A jest co podziwiać!

NIEMCY

Niemcy to nasi zachodni sąsiedzi, jednak ich życie, kultura i zwyczaje różnią się znacznie od naszych. Jednak pewna odmienność oraz inny sposób patrzenie na życie sprawia, że Niemcy mogą być dla nas bardzo interesujący.
Republika Federalna Niemiec podzielona jest na 16 bundeslandów, które mają własne rządy i częściowo także własną tradycję. Są to: Badenia-Wirtembergia, Bawaria, Berlin, Brandenburgia, Brema, Hamburg, Hesja, Meklemburgia-Pomorze, Dolna Saksonia, Nadrenia-Westfalia, Nadrenia-Palatynat, Saarland, Saksonia, Saksonia-Anhalt, Szlezwik-Holsztyn i Turyngia.
RFN po zjednoczeniu obu krajów (1990) należy do państw o największym zaludnieniu w Europie. Jej powierzchnia wynosi 357 022 km2.
Niemcy zajmują druga pozycję w Europie pod względem ludności. W kraju mieszka około 80 mln osób, z czego około 20% to osoby nieniemieckiego pochodzenia.
Stolicą Niemiec jest Berlin leżący nad Sprewą. Chyba najbardziej znaną budowlą w Berlinie jest Branderburger Tor, jedna z czternastu bram miasta, obecnie symbol zjednoczonych Niemiec (1990). Podobnie jak parlament Reichstag z przeszkloną kopuła zmodernizowany po zjednoczeniu przez wybitnego architekta Normana Forstera. Dla turystów najatrakcyjniejszy jest zamontowany tam spiralny chodnik (230m) prowadzący na taras widokowy. Wstęp wolny! Najwyższą budowlą miasta jest wieża telewizyjna (Fernsehturm) o wysokości 368m z efektowną, obrotową kulą mieszczącą kawiarnię i taras widokowy.

Niemcy to również rzeki, góry, zamki, kościoły.

Najdłuższą rzeką jest Ren, 865 km, symbol atrakcyjności turystycznej, a dokładniej jego romantyczny odcinek między Moguncją a Kolonią. Jednak Niemcy mają do zaoferowania turystom znacznie więcej. Urozmaicone wybrzeże Bałtyku, piaszczyste wyspy na Morzu Północnym, Pojezierze Meklemburskie, samotne zamki na skałach w Badenii i Turyngii budowane przez wiele stuleci i katedry, na przykład w Kolonii albo Akwizgranie, średnie i wysokie pasma górskie aż po Alpy, których najwyższym szczytem jest Zugspitze 2962 m n.p.m.
Niemcy to nie tylko słynne miasta (Monachium, Hamburg, Kolonia, Heidelberg, Bonn itd), nie tylko wyspy (Sylt, Rugia - największa) i słynne katedry w Kolonii, Aachen, Speyer, atrakcją jest również najnowsza zaprojektowana przez słynnego architekta Friedrichreicha Hundertwassera (2006) dla Moguncji. To nie tylko imponujące zamki nad Renem czy będąca na liście Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO warownia Wartburg w Turyngii, gdzie Martin Luter przetłumaczył Biblię. To też nie tylko najsłynniejszy zamek Neuschwannstein (Bawaria) - zamek marzeń króla Ludwika Szalonego, w którym zamknął się przed światem, aby słuchać muzyki Richarda Wagnera.
Kopia tego zamku znajduje się w Disneylandzie.

Niemcy to również słynne uniwersytety, a wśród nich najsłynniejszy w Heidelbergu nad Neckarem u stóp zamku, w którym znajduje się imponująca beczka dębowa (Großes Fass) z 1751 o pojemności (jedynie!) 221 726 l ,długości 8,5m i średnicy 7 m, uważana za największą na świecie! Do tej pory można podziwiać specjalny przewód łączący tę beczkę z salą książęcą.

Karnawał w Niemczech

Karnawał tam rozpoczyna się już w listopadzie! Jego „stolicą” jest Nadrenia - Westfalia, gdzie co roku 11.XI. o godzinie 11.11 rozpoczyna się karnawał. W Kolonii, karnawał nazywany jest piątą porą roku. W ostatni czwartek karnawału (Weiberfastnacht) rozpoczynają się tzw. szalone dni (tolle Tage). W Nadrenii-Westfalii kobiety uzbrojone w nożyce obcinają mężczyznom krawaty i szturmem zdobywają ratusze, by otrzymać symboliczne klucze do bram miasta i przejąć nad nim władzę. Zapustny poniedziałek (Rosenmontag) stanowi punkt kulminacyjny niemieckiego karnawału. Szalone zabawy kończą się po 7 dniach w Środę Popielcową (Aschermittwoch).

Sylwester w Niemczech

Niemcy Noc Sylwestrową najchętniej spędzają w teatrze i schroniskach (Skihütte). Chętnie chodzą też na wielkie bale sylwestrowe.
Tradycyjną sylwestrową potrawą w Niemczech jest karp (Silvesterkarpfen). Jego łuska przez cały kolejny rok noszona jest w portfelu jako talizman mający moc odganiania finansowych kłopotów. W Niemczech do dziś przetrwały sylwestrowe obyczaje, jak: wróżenie z wosku.

Pokojowe marsze wielkanocne

Marsze te odbywają się od około 50 lat i są uznawane za nową świecką tradycję niemiecką. Każdego roku w poniedziałek wielkanocny przez ulice miast przechodzą pochody ludzi z transparentami, balonikami, flagami wygłaszając pokojowe hasła, żądając rozbrojenia czy likwidacji broni jądrowej. Imprezom patronuje kościół uznający je za doskonały sposób propagowania pokoju, będący przecież elementem ideologii katolickiej.

Niemiecka grzeczność i punktualność

Tradycją w kulturze niemieckiej jest kulturalny dystans i niemalże zegarmistrzowska punktualność. Za duży afront uznaje się nawet najmniejsze spóźnienie.

Niemieckie przysmaki

Tradycyjne niemieckie śniadanie to zazwyczaj biała kiełbasa na gorąco i kawa, która cieszy się tam znacznie większym uznaniem niż herbata. W Niemczech istnieje około 300 gatunków chleba i ponad 6 tys. gatunków piwa. Niemcy należą do czołówki narodów pod względem ilości spożycia „złotego napoju”. Roczne spożycie piwa na jednego mieszkańca tego kraju wynosi około 140 litrów (wliczając w to starców i dzieci). O szczególnym upodobaniu do tego napoju świadczą liczne święta i festyny obchodzone ku czci piwa. Słynny Oktoberfest to największe święto piwa na świecie. Z tej okazji do Monachium przybywają licznie sympatycy piwa z całych Niemiec i nie tylko. Warto dodać, że podczas tego festynu piwo podawane jest w litrowych kuflach. Utrzymanie takiego kufla w rękach jest nie lada sztuką

Czy wiesz, że:

• 70% autostrad nie ma ograniczenia prędkości.
• Jest tam najwięcej na świecie fanklubów piłki nożnej.
• Odbierając telefon nie mówią słucham, tylko podają swoje nazwisko.
• Większość taksówek w Niemczech to mercedesy.
• Mają najwięcej ogrodów zoologicznych ( ponad 400 ).
• Tradycja Świątecznego Drzewka pochodzi z Niemiec.
• W Ulm / Bawaria / znajduje się najwyższa katedra na świecie (prawie 162 m).

Ciekawostki na temat języka niemieckiego

Język niemiecki należy do języków indoeuropejskich i jest językiem urzędowym nie tylko w Niemczech, lecz także w Austrii, Księstwie Liechtenstein, w większych częściach Szwajcarii (ponad 60%), Belgii, Luksemburga, Unii Europejskiej, Północnych Włoch, Danii i w Watykanie (Gwardia Szwajcarska). Język niemiecki to język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. Jest bardzo zróżnicowany regionalnie (dialekty). Najbliżej spokrewniony jest z językiem niderlandzkim, który jednak cechuje bardziej uproszczony system gramatyczny. Dialekty języka niemieckiego odegrały kluczową rolę w kształtowaniu się kilku innych języków. Przykładem jest tu wykształcony w średniowieczu język jidysz oraz język luksemburski. W XIX wieku natomiast z kilku dialektów niemieckich rozwinął się w USA język pensylwański. Wśród używanych języków język niemiecki zajmuje 10 miejsce w świecie.

Austria

Powierzchnia 83 871 km2
Liczba ludności : 8,3 mln
Austria jest podzielona na 9 krajów związkowych: Burgerland, Karyntia, Dolna Austria, Górna Austria, Salzburg, Styria, Tyrol, Voralberg i stolica Wiedeń.

Wiedeń, największe miasto Austrii położone nad Dunajem, to główny ośrodek rządowy, kulturalny, przemysłowy, akademicki, handlowy o znaczeniu międzynarodowym.
To miasto pełne kultury i zabytków, warto zwiedzić dawną monarchię Habsburgów Hofburg, pałace barokowe Belvedere z wytwornymi ogrodami i bogatą kolekcją obrazów modernistów G. Klimta, E. Schielego i F. Kokoschki oraz Pałac Schönbrunn, dawną letnią rezydencję cesarzy.

Austria to kraj muzyki i walca. W Wiedniu i Salzburgu żył i tworzył wybitny kompozytor i muzyk Wolfgang Amadeus Mozart. Uważany był za "cudowne dziecko", gdyż już w wieku 5 lat skomponował swój pierwszy utwór, a rok później koncertował! Zmarł w wieku 35 lat.
Tutaj tworzyli też min. L. van Beethoven, J. Haydn, G. Mahler, F .Schubert, rodzina Straussów.
Austria kulturalnie jest nierozerwalnie związana z muzyką klasyczną. Słynny walc wiedeński J. Straussa pochodzi właśnie z tego kraju, podobnie jak tradycja królewskich balów na kilka tysięcy par w Operze czy koncertów filharmonicznych.

Symbolem Wiednia jest katedra św. Stefana. Aby dostać się na jej wieżę trzeba pokonać 343 stopnie. W wieży północnej znajduje się największy w Austrii dzwon "Pummerin” (21 ton).

Austria to jeden z krajów, przez które przepływa największa europejska rzeka Dunaj (Donau), piękny „modry Dunaj", nad którym leży stolica Wiedeń. Austriacy chlubią się tym, że Dunaj w ich państwie jest niezwykle czysty. Można gołym okiem obserwować żyjące w nim różne gatunki ryb. Wiedeńczycy mają w kranach wodę czystszą od tej, jaką sprzedają w butelkach w wielu państwach europejskich. Źródłem tej wspanialej wody są alpejskie lodowce i liczne, ukryte w górach podziemne jeziora.

Narty

Austria należy do krajów górzystych. 2/3 jej powierzchni zajmują Alpy Wschodnie, a najwyższym szczytem jest Grossglockner (3797 m n.p.m.). Najwyższe partie gór są zlodowacone, a najbardziej znany jest lodowiec (Gletscher) Pasterze spływający do stóp najwyższego szczytu w kraju. Kraj niezliczonych tras alpejskich (uznawanych przez wielu za najpiękniejsze w całych Alpach) i krystalicznie czystych jezior – alpejskie krajobrazy z żyjącymi tu świstakami
Do nart w Austrii nikogo chyba nie trzeba namawiać. To sport narodowy i w związku z tym infrastruktura jest perfekcyjnie przygotowana. Do Tyrolu – „serca Alp” zjeżdżają się miłośnicy białego szaleństwa z całej Europy, a nawet świata. Największym ośrodkiem narciarskim Austrii jest Innsbruck, gdzie dwukrotnie była organizowana Olimpiada Zimowa. W niektórych jego okolicach białe szaleństwo można uprawiać okrągły rok (Stubaital, Glungezer, Axamer Lizum i Mutterer Alm).

Austria to nie tylko góry i narciarstwo.

Także latem nie można tu narzekać na nudę! Miejsce do odpoczynku znajdzie się przy basenach oraz nad brzegami rzek i jezior

Kuchnia

Kuchnia austriacka jest prosta i prowincjonalna. Państwo sąsiaduje z: Włochami, Węgrami, Czechami, Niemcami, Liechtensteinem, Słowacją, Słowenią, Szwajcarią, ale one nie wpłynęły kulinarnie na Austrię. Tam nadal królują mięsa, ziemniaki, produkty mączne. Jest dość tłusto, trudno mają wegetarianie. Ciekawie smakuje Frittatensuppe (bulion z pociętymi w paski naleśnikami). Typowe dania mięsne to na przykład Rinderbraten - pieczona wołowina z knedlami, Tafelspitz - gotowana wołowina z chrzanem, sosem i smażonymi ziemniakami. Ziemniaki najczęściej podawane są w postaci plastrów podsmażonych (Geröstete), frytek (Pommes) lub gotowanych na wodzie. Austria w całym świecie słynie ze swoich wspaniałych i smacznych ciast i ciasteczek oraz przeróżnych wyrobów czekoladowych. Najbardziej znanym ciastem jest oczywiście Strudel, który jest nadziewany najczęściej owocami. Równie znany jest sernik wiedeński. Ale kraj Mozarta słynie też z doskonałej kawy, win i ciast, które można spróbować w dawnych c.k. kawiarniach Sacher i Demel (b.drogo), w słynnej powojennej kawiarni Havelka lub modnej Soho.

Głównym napojem w Austrii jest kawa, bardzo chętnie spożywany jest sok jabłkowy (Apfelsaft). Ciekawym napojem bezalkoholowym jest Almdudler (lemoniada doprawiona imbirem). Austriacy uwielbiają wina i mają duży ich wybór. Obok win Austria słynie z produkcji piwa wśród najbardziej znanych marek króluje: Gosser, Stiegl czy Schwechater.

Języki

Austria jest jedynym poza Niemcami krajem, w którym urzędowym językiem jest niemiecki. Około 98% mieszkańców kraju mówi w języku wysokoniemieckim lub jednym z jego dialektów. Austriacka odmiana niemieckiego brzmi 'łagodniej' niż ta używana w Niemczech i ludzie posługujący się tym językiem potrafią łatwo odróżnić jedną od drugiej.

Obyczaje w Austrii

Wspaniałe jest w Austrii to, że zachowano tam wiele obyczajów. Szczególnym okazjom zawsze towarzyszą ludowe obrzędy, czasem trochę dziwne. Są kultywowane z wielką pieczołowitością i przekazywane następnym pokoleniom. Co najciekawsze, niektóre z nich ustanowili już Celtowie i Germanie. Koniec karnawału jest chyba najciekawszy w Tyrolu, bo wtedy odbywają się dwa święta z przebieraniem. Ulicami przechodzą barwne postaci: niedźwiedzie, czarownice, diabeł, żebracy. Święta mają integracyjny charakter, ustawianie drzewka majowego wprowadza element rywalizacji między sąsiednimi miejscowościami. Są obrzędy związane z historią tak jak ten w Wielki Czwartek, w tyrolskiej dolinie Brixental, gdy wspomina się zwycięstwo miejscowych chłopów nad szwedzką jazdą konną podczas wojny trzydziestoletniej. Można wtedy podziwiać procesję konną mężczyzn, niosących flagi. Zielonoświątkowe walki „Ranggeln“ odbywają się w Tyrolu, Salzburgu, Karyntii i Styrii. Wyglądają jak zapasy na ringu. Zwycięża ten, kto pierwszy rozłoży przeciwnika na łopatki; walczy się boso, zawodnicy ubrani są w prostą tunikę. W nocy 5/6 stycznia odbywa się w zachodniej Austrii Perchtenlaufen, kiedy ludzie przebrani za Perchten (dobre duchy noszące dziwne nakrycia głowy) paradują ulicami w nadziei ściągnięcia powodzenia. Albo Glöcker-laufen koło Salzburga, w którym tylko mężczyzni noszą na głowie okrycia z cienkiej bibułki, oświetlone od środka latarenkami.

Czy wiesz, że:
- Popularnością w Austrii cieszą się małe kawiarenki. Pierwszą założył w Wiedniu ponad 300 lat temu Polak – Jerzy Kulczycki.
-Wiedeń wielu turystom kojarzy się z kawą serwowaną na kilkadziesiąt sposobów, a także torcikami Sachera (receptura niezmieniona od 180 lat).
- Dunaj płynie aż przez 7 krajów z zachodu na wschód, a w Austrii przez północną część kraju, tworząc gdzieniegdzie malownicze przełomy, tak jak między Melk i Krems.
- Każdy chyba czytał lub oglądał ekranizacje powieści Umberto Ecco "Imię Róży" nie każdy jednak wie, że to właśnie klasztor Melk.
- Z Austrii pochodzi Arnold Schwarzenegger, a nie jak błędnie wielu sądzi z Ameryki.
- Austria to kraj, który należy do ścisłej czołówki jeśli chodzi o pozyskiwanie energii ze źródeł odnawialnych. Obecnie prawie 60% całej energii elektrycznej jest uzyskiwane w ten właśnie sposób.
- W Salzburgu znajduje się najstarsza na świecie tradycyjna karczma, która istnieje już ponad 1200 lat. Jej powstanie datowane jest na rok 803. Obecnie nadal prężnie ona funkcjonuje i obsługuje klientów.
- Wiedeń to miejsce, gdzie odwiedzić możemy najstarszy na świecie ogród zoologiczny. Ma on ponad 200 lat i został założony w roku 1752.
- W Wiedniu jest jeden z najlepszych lunaparków na całym świecie - Prater, to park pomiędzy Dunajem a Kanałem Dunaju na powierzchni ponad 1,7 tys. hektarów.
. Wiedeń to nie tylko wielowiekowe zabytki. Dalszy rozwój kulturalny miasta widoczny jest w budowlach z XX w. czy to w stylu secesji, czy też w stylu Adolfa Loosa (Michaelerplatz) czy w budowlach z czasów najnowszych jak dom Hundertwassera (Hundertwasserhaus).

- Austriackie ciężarówki i maszyny drogowe Steyr, które zdobyły renomę na całym świecie pochodzą z małego miasteczka Steyr.
- W miasteczku Hallstatt obchody Bożego Ciała odbywają się na jeziorze!
Procesja wyrusza z kościoła nad jezioro, stamtąd każdy własną łodzią płynie do kaplicy na drugim brzegu jeziora Hallstättersee.

Opracowanie: mgr Halina Stanisławczyk