Szwajcarskie atrakcje z  Listy Dziedzictwa Kulturowego Świata UNESCO

Rzadko kiedy kraj tak relatywnie niewielki jak Szwajcaria pochwalić się może tyloma obiektami dziedzictwa kulturowego docenionymi przez UNESCO i to tak zróżnicowanymi; spróbuję je pokrótce wyliczyć i z grubsza opisać.

Już sama stolica konfederacji – Berno, choć mniej znana niż choćby Zurych i Genewa, ma wyjątkowo wiele do zaoferowania: po jej urokliwej starówce krążyć można pod łącznie 6-kilometrowymi arkadami przy krętych uliczkach zespołu kamieniczek z 3 stron otoczonych przez rzekę Aarę ; po najdłuższym w Europie zadaszonym pasażem handlowym, by dotrzeć do okazałej katedry z najwyższą w kraju 100- metrową wieżą lub spotkać się pod średniowieczną wieżą zegarową Zytglogge z ruchomymi figurami. Turystów przyciągają rów-nież liczne muzea, np. Einsteina, który w trakcie opracowywania teorii względ-ności pracował w tutejszym urzędzie patentowym lub imponujące zbiory prac malarzy - Paula Klee, Matisse’a, Cezanne’a oraz Picassa.

Kolejnymi urbanistycznymi perełkami godnymi zwiedzenia są kojarzone  pierwszoplanowo z tradycyjnym zegarmistrzostwem La-Chaux-de-Fonds i Le Locle na Jurze, wspomniane jako idealne miasta w „Kapitale” Marksa, wyróżniające się wyjątkowo symetrycznym układem.

Za wyjątkowe nagromadzenie w jednym miejscu dóbr kultury wyróżniono dwa zespoły klasztorne – w Sankt Gallen nad jeziorem Bodeńskim i w Müstair. Pierwsze opactwo powstało w 720r. i zgromadziło 160tys. woluminów, z których ponad 400 jest starszych niż 1000 lat, stanowiąc istotne centrum naukowo-intelektualne nie tylko regionu wschodniej Szwajcarii, a obronnego charakteru opactwo benedyktyńskie w Müstair, powstałe ponoć dzięki Karolowi Wielkiemu, zachowało wyjątkowo wiele malowideł ściennych z ery Karolin-gów („Biblia pauperum”) oraz XII-wieczne, romańskie freski z życia Jana Chrzciciela.

UNESCO doceniło również imponujące fortyfikacje na południu kraju, broniące niegdyś skutecznie strategicznych szlaków handlowych na południe Europy w kantonie Tessin/Ticino, w Bellinzonie – zespół 3 zamków malowniczo położonych na różnych wysokościach: Castelgrande, Montebello i Sasso Corbaro, otoczonych dobrze zachowanymi murami obronnymi, wzniesionymi na pozostałościach rzymskich umocnień.

Wyróżniony też został Le Corbusier za całokształt swojej architektury puryzmu; jego prekursorskie dzieła rozrzucone są po całej Szwajcarii (np. muzeum Heidi Weber w Zurychu).

Podobnie całościowo potraktowano alpejskie osady prehistoryczne /budowle na palach, zakładane już od roku 5000 po pięćsetny przed naszą erą.

Uhonorowano również zabytki XIX-wiecznej techniki – nadal używaną, naj-wyżej kursującą linię kolei tradycyjnej (niezębatej) Albula-Bernina, osiągają-cej aż 2253m n.p.m., zapewniającą niezapomniane widoki, choć nie sposób nie wspomnieć najwolniejszego ekspresu świata (jak głosi slogan reklamowy Glacier Express…) z całkiem przeszklonymi wagonami widokowymi, kursującego z St. Moritz do Zermatt u podnóża Matterhornu, ponoć naj-efektowniejszego szczytu świata.

Jako że wyróżniane są również perełki natury, warto także wspomnieć okolice kolejnego symbolu Szwajcarii – potrójnego masywu Eiger-Mönch-Jungfrau  z jego wyjątkowo zabójczą ścianą północną, zdobytą dopiero w 1936 i traktowa-ną  jako matura dla himalaistów oraz leżącym nieopodal najdłuższym lodowcem Alp – Aletsch( choć szybko topniejącym, ale nadal jeszcze 23 kilometrowym) .

Kończąc, zaprosić jeszcze wypada nad szwajcarską Rivierę, czyli okolice Jeziora Genewskiego, gdzie wyróżniono winnice Lavaux pomiędzy Vevey –Montreux i Lozanną. Położony malowniczo na skalnej wypustce zamek Chillon inspirował już romantycznie lorda Byrona…

Schweizer Sehenswürdigkeiten von der UNESCO - Weltkulturerbeliste

Ganz selten kann sich ein relativ so kleines Land wie die Schweiz mit so vielen, von der UNESCO anerkannten und dazu noch so unterschiedlichen Weltkultur-erbeobjekten rühmen; ich versuche, sie kurz aufzulisten und zu beschreiben.

 Schon die eidgenössische Hauptstadt Bern, zwar  nicht so bekannt wie Zürich oder Genf, hat außerordentlich viel zu bieten; ihre bezaubernde Altstadt kann man unter 6 –Kilometer langen Arkaden an kurvenreichen Gassen des von drei Seiten von der Aar umflossenen Häuserensembles erkunden; auf  Europas längs-ter , überdachter  Einkaufspassage, um den beschaulichen Dom mit dem landes-höchsten  Kirchenturm (100m) zu erreichen oder sich am mittelalterlichen  Zyt-glogge-/Zeitglockenturm mit beweglichen Figuren zu treffen.  Angelockt werden Touristen auch von zahlreichen Museen, z.B. Einstein-Museum (als er die allgemeine Relativitätstheorie formulierte, arbeitete er im hiesigen Patentamt) oder eindrucksvolle Sammlungen von Malerwerken von Paul Klee, Matisse, Cezanne sowie Picasso.

Die nächsten städtebaulichen, sehenswerten Perlen sind die mit traditionellem Uhrmacherhandwerk verbundenen Jura-Städte La-Chaux-de-Fonds und Le Locle, die schon von Marx im „Kapital“ als Idealstädte erwähnt werden und die außerordentlich symmetrisch angelegt wurden.

Für das einmalige Kulturgut –Ansammlung an einem Ort wurden zwei Abteien ausgezeichnet – in Sankt Gallen am Bodensee und in Müstair.        Die erste Abtei entstand   um 720 und hortet ca. 160T. Volumine, von denen über 400 älter als 1000 Jahre sind. Somit wurde es zu einem nicht nur für die Ostschweiz wichtigen wissenschaftlich-intellektuellen Mittelpunkt.   In der wehrhaften Benediktiner Abtei Müstair (angeblich dank Karl dem Großen entstanden) gibt es noch mehrere Wandmalereien aus der Karolinger-Zeit („Biblia pauperum“) und Fresken aus dem XII.J., die das Leben von Johannis dem Täufer darstellen.

Von der UNESCO wurden auch imposante Wehranlagen im Süden gewürdigt, die einst die strategischen Handelsrouten nach Südeuropa wirksam verteidigt haben – in Bellinzona im Kanton Tessin – die malerisch, auf unterschiedlicher Höhe gelegenen 3 Schlösser Castelgrande, Montebello und Sasso Corbaro, umgeben von gut erhaltenen Wehrmauern, die auf Überresten römischer Befestigungen errichtet wurden.

Für sein Lebenswerk wurde auch Le Corbusier ausgezeichnet – seine richtungsweisenden, puristischen Bauten sind in der ganzen Schweiz zu finden (z.B. das Heidi-Weber-Museum in Zürich).

Ähnlich ganzheitlich wurden die vorgeschichtlichen Siedlungen und Pfahlbauten in den Alpen erfasst, die schon ca. vor 5T. Jahren bis zum Jahr 500 v.u.Z. errichtet wurden.

Ausgezeichnet wurden auch Technikanlagen des XIX. Jahrhunderts, wie die weiterhin funktionierende, am höchsten fahrende, traditionelle Albula-Bernina-Bahn, die ohne Zahnradtechnik sogar 2253 Meter hoch kommt und unvergessliche Impressionen gewährleistet.  Erwähnenswert wäre da unzweifelhaft noch der langsamste Schnellzug der Welt, wie es in der Werbung vom Glacier Express heißt, der mit verglasten Aussichtswaggons auf der Strecke von St. Moritz nach Zermatt fährt - am Fuß vom Matterhorn, dem wohl eindrucksvollsten Gipfel der Welt.

Da auch Perlen der Natur ausgezeichnet werden, wäre noch das nächste Symbol der Schweiz erwähnenswert - das dreifache Eiger-Mönch und Jungfrau - Massiv mit seiner besonders heimtückischen Nordwand, die erst 1936 bezwungen wurde und die als Reifeprüfung für ambitionierte Bergsteiger gilt sowie der unweit gelegene Aletsch, der längste Alpen-Gletscher, der zwar recht schnell schmilzt, aber immerhin noch 23 km lang ist.

Bevor ich zum Schluss komme, möchte ich noch alle an die Schweizer Riviera einladen, d.h. an die Gegend von Lavaux am Genfer See, die wegen Weinanbau ausgezeichnet wurde, zwischen Montreaux und Lausanne. Das auf einem Felsvorsprung errichtete Schloss Chillon hat einst schon Lord Byron romantisch inspiriert… 

Autor tekstu: mgr Zygmunt Długosz

Informacje oparte na materiałach promocyjnych portali interia.pl, wikipedia.pl, mojaszwajcaria.pl